Verborgen Parijs
Er komt een moment tijdens elke reis naar Parijs waarop je het voelt. De drukte van de stad verdwijnt naar de achtergrond. En ineens loop je niet meer in een wereldstad, maar in een verhaal. Wie verder kijkt dan de bekende bezienswaardigheden, ontdekt een ander Parijs. Een intiemer Parijs. Een stad vol verborgen plekken en onbekende parels die je niet op iedere reisblog tegenkomt.
Parijs toont zich niet meteen. Het het heeft mij persoonlijk ook een aantal jaren geduurd voordat ik deze plekken ontdekte. Parijs laat eerst haar iconen zien, de Eiffeltoren, het Louvre, Montmartre. Maar pas wanneer je vertraagt, wanneer je een straat inslaat zonder plan, openbaart zich het echte gezicht van de stad.
In dit artikel heb ik een aantal plekken in Parijs voor je beschreven, die ik zelf prachtig vind.
Editor’s note: enkele aanbevelingen bevatten affiliate links. Ik deel uitsluitend adressen die passen bij de sfeer en kwaliteit van I Love Paris.
(Verborgen) Parijs
Musée de la Vie Romantique, een stille binnentuin in Pigalle
Pigalle kent twee gezichten. Het neonverlichte nachtleven en het verstilde, bijna literaire Pigalle dat je pas ziet wanneer je verder kijkt. Musée de la Vie Romantique was ooit het huis van schilder Ary Scheffer. Binnen vind je kunst en brieven uit de romantische periode. Maar het echte geheim ligt buiten. Een binnentuin vol rozen. Grind onder je voeten. IJzeren stoeltjes onder bomen. Verblijf je in Montmartre of rond Pigalle? Dan is dit de perfecte rustige middagstop. Zelfs in de zomer blijft het hier kalm. Bestel thee en blijf langer dan gepland. Hier voel je hoe Parijs ooit moet zijn geweest.
Grande Mosquée Parijs
Verscholen in het vijfde arrondissement, op een paar minuten van het drukke Quartier Latin en Jardin du Plantes en vlakbij Rue Crémieux ligt de Grande Mosquée de Paris. Achter een bescheiden entree ontvouwt zich een serene wereld van mozaïeken, fonteinen en binnentuinen die eerder aan Marrakech doen denken dan aan Parijs. Dit is geen plek voor haast, maar voor een langzame pauze, met muntthee in de patio en het zachte geluid van water op de achtergrond. Juist op warme dagen voelt deze plek als een toevluchtsoord. Wie alleen komt voor de bekende highlights mist precies dit soort verstilde schoonheid, waar de stad even op afstand blijft en Parijs zich van een zachtere kant laat zien. De patio waar je thee kunt drinken en kunt genieten van andere versnaperingen is gratis toegankelijk via de voorzijde. Om de hoek kun je tegen een kleine bijdrage de moskee met de tuin bezoeken. Op een zonnige dag komen de kleuren in de tuin nog mooier uit.
Arènes de Lutèce
Tussen de smalle straatjes van van het Quartier Latin liggen de Arènes de Lutèce, één van de oudste plekken van Parijs. Dit Gallo Romeinse amfitheater werd in de eerste eeuw gebouwd., toen de stad nog Lutetia heette. Ooit kwamen hier duizenden toeschouwers samen voor theatervoorstellingen en gladiatorengevechten. Na eeuwen onder de grond verborgen te zijn gebleven, werden de resten in de 19e eeuw herontdekt en gerestaureerd. Op aandringen van Victor Hugo werd de arena niet gesloopt.
Vandaag de dag is het een verrassend rustige plek waar buurtbewoners een potje jeu de boules spelen, studenten lunchen op de stenen tribunes en reizigers even ontsnappen aan de drukte van de stad. Juist die combinatie van eeuwenoude geschiedenis en het allerdaags Parijs, maakt een bezoek bijzonder. Stel je eens voor dat dit ooit een van de grootste ontmoetingsplekken was van Parijs toen de Romeinen er waren.
Oude arena in Parijs, ontdek Hidden gems met de fietstour van Emma, 10% korting (ILOVEPARIS10)
Wij ontdekten de arena tijdens de fijne fietstour met gids Emma. Met de fiets is het zo fijn om Parijs te ontdekken.
Hôtel de Sens
Een middeleeuws kasteel midden in de Marais
Soms hoef je in Parijs alleen maar een andere straat in te slaan. Terwijl de Marais rond de Rue des Rosiers en de Place des Vosges steeds drukker wordt, ligt aan de Rue du Figuier een gebouw dat bijna uit een andere stad lijkt te zijn weggelopen. Torentjes, een puntige gevel, sierlijke stenen details en een rustige tuin. Dit is het Hôtel de Sens, een van de oudste en meest bijzondere gebouwen van Parijs. En nee, dit is geen hotel waar je kunt overnachten. Het Franse woord hôtel betekende hier oorspronkelijk een groot particulier stadshuis. Het Hôtel de Sens werd aan het einde van de vijftiende eeuw gebouwd als Parijse residentie van de aartsbisschoppen van Sens. De bouw vond plaats tussen 1475 en 1519, in een tijd waarin Parijs er nog heel anders uitzag dan de stad die we nu kennen. Juist daarom is dit zo'n mooi verborgen pareltje.
Parijs voordat Parijs Haussmann werd
Wie vanaf de Rue du Figuier naar het gebouw loopt, ziet iets wat je in het centrum van Parijs niet vaak meer tegenkomt: een gebouw dat nog echt middeleeuws aanvoelt.De torentjes zijn niet decoratief bedacht om het gebouw romantischer te maken. Ze horen bij de oorspronkelijke architectuur. Het Hôtel de Sens is een tastbare herinnering aan het Parijs van voor de grote negentiende-eeuwse transformatie van de stad. Ook de geschiedenis is rijk. Marguerite de Valois, beter bekend als koningin Margot, woonde hier van 1605 tot 1606, nadat haar huwelijk met Henri IV kerkelijk was ontbonden. Daarna werd het gebouw minder glorieus. Het raakte langzaam in verval en kreeg in de loop van de eeuwen verschillende functies. Uiteindelijk dreigde het historische pand verloren te gaan. Dat het er nog staat, is dan ook niet vanzelfsprekend.
Een gebouw met een tweede leven
In 1862 werd het Hôtel de Sens beschermd als historisch monument. De stad Parijs kocht het pand in 1911 en liet het restaureren. Sinds 1961 heeft het gebouw een nieuwe bestemming als Bibliothèque Forney, de gespecialiseerde kunstbibliotheek van Parijs. En dat is misschien wel het leukste detail aan deze plek. Je komt hier dus niet alleen om een mooi oud gebouw te bekijken. Achter de historische gevel bevindt zich een bibliotheek die gespecialiseerd is in kunst en decoratieve kunsten, met collecties over onder meer architectuur, grafische vormgeving, mode, meubels, keramiek, textiel en typografie. Het Hôtel de Sens is daarmee geen decor dat alleen bestaat voor de foto. Het gebouw heeft nog altijd een culturele functie.
De tuin is de omweg waard
Aan de achterkant ligt een kleine formele tuin, aangelegd in de sfeer van een zeventiende-eeuwse Franse tuin. De geometrische lijnen en het groen vormen een mooi contrast met de middeleeuwse gevel. Dit is zo'n plek die je gemakkelijk overslaat wanneer je door de Marais wandelt. En juist daarom hoort hij thuis in onze serie Verborgen pareltjes. De tuin is geen groot stadspark en je komt hier niet voor een urenlange wandeling. Wel is het een aangename plek om even stil te staan en de architectuur rustig te bekijken.
Kijk ook omhoog
Het Hôtel de Sens is een gebouw waarbij je vooral naar de details moet kijken. De torentjes, de verschillende vormen van de ramen en de combinatie van steen en baksteen vertellen veel over de periode waarin het werd gebouwd. Wie goed kijkt, ziet bovendien een opmerkelijk spoor van de Parijse geschiedenis: een kanonskogel die tijdens de revolutiedagen van 1830 in de gevel terechtkwam en daar nog altijd zichtbaar is. Dat soort kleine details maakt een wandeling door Parijs zoveel interessanter. Je kijkt niet alleen naar een mooi gebouw, maar begint te zien wat de stad allemaal heeft meegemaakt.
Waarom je hier naartoe moet
Het Hôtel de Sens is vooral interessant als je Parijs al een beetje kent en verder wilt kijken dan de bekende bezienswaardigheden. De Notre Dame ligt niet ver weg, de Seine evenmin, en vanaf hier wandel je zo verder richting het Village Saint-Paul, de Île Saint-Louis of de Place des Vosges. Toch voelt deze hoek van de Marais veel rustiger dan de bekendste straten van de wijk. Je hoeft er bovendien geen halve dag voor uit te trekken. Combineer het Hôtel de Sens met een wandeling door de oude Marais en maak er een kleine architectuurroute van. Begin bijvoorbeeld bij het Hôtel de Sens, loop via het Village Saint-Paul naar de Seine en steek daarna door naar de Île Saint-Louis. Zo zie je in een relatief klein gebied verschillende lagen van Parijs bij elkaar.
I LOVE PARIS TIP
Ga niet speciaal alleen voor de Bibliothèque Forney wanneer je weinig tijd hebt. De grootste charme van het Hôtel de Sens zit voor veel bezoekers juist in de combinatie van de gevel, de geschiedenis en de tuin. Maar ben je geïnteresseerd in kunst, grafische vormgeving, mode of decoratieve kunsten, kijk dan vooraf naar de mogelijkheden van de bibliotheek. Dan wordt dit kleine uitstapje in de Marais ineens veel interessanter.
Hôtel de Sens
1 Rue du Figuier
75004 Paris
Metro: Saint-Paul of Pont Marie
Een wandeling door de Marais wordt hier ineens een reis door bijna zes eeuwen Parijse geschiedenis.
Onder Parijs: de Romeinse baden van Lutetia
Een stukje Rome onder de straten van Parijs
Je loopt door het Quartier Latin, langs boekwinkels, cafés en studenten, en weinig verraadt dat zich onder je voeten een van de oudste monumenten van Parijs bevindt. Bij het Musée de Cluny liggen de resten van de Romeinse thermen van Lutetia, gebouwd aan het einde van de 1e of het begin van de 2e eeuw. Bijna tweeduizend jaar geleden kwamen de inwoners van het Romeinse Parijs hier om te baden, te ontspannen en elkaar te ontmoeten. Vandaag kun je nog altijd door een deel van deze enorme thermen lopen. Dat maakt dit een van de interessantste verborgen plekken in Parijs. Je loopt er makkelijk aan voorbij.
Parijs was ooit Lutetia
Voordat Parijs de stad werd die we nu kennen, was hier Lutetia, een belangrijke Gallo Romeinse nederzetting. De thermen lagen aan de rand van de antieke stad en waren indrukwekkend groot. Van het oorspronkelijke complex zijn vooral de frigidarium, de ruimte voor het koude bad, en verschillende andere resten bewaard gebleven. Het frigidarium is het meest indrukwekkend. De hoge gewelven en enorme stenen muren geven je een goed idee van de schaal van het oorspronkelijke gebouw. Het bijzondere is dat je hier niet naar een reconstructie kijkt. Dit zijn echte Romeinse resten, midden in het hedendaagse Parijs.
Een badhuis was veel meer dan een zwembad
De Romeinse thermen waren geen eenvoudige badhuizen zoals we die vandaag kennen. Baden was onderdeel van het dagelijks leven en had ook een sociale functie. Er waren verschillende ruimtes en temperaturen, van koude tot warme baden. Bezoekers kwamen er om te wassen, te ontspannen en elkaar te ontmoeten. De thermen waren technisch bijzonder geavanceerd. Het complex werd verwarmd met een systeem waarbij warme lucht onder de vloeren en door de muren werd geleid. Als je daar eenmaal bij stilstaat, verandert de manier waarop je naar deze ruïnes kijkt. Dit waren geen primitieve gebouwen uit een ver verleden, maar zorgvuldig ontworpen publieke gebouwen in een stad die bijna tweeduizend jaar geleden al een verrassend georganiseerd leven kende.
Het mooiste detail: de enorme ruimte
Van buiten zie je nauwelijks wat zich hier bevindt. Dat is precies de charme. Eenmaal binnen kom je in het frigidarium, waar de hoge gewelven en massieve muren nog altijd overeind staan. Het licht valt anders dan in de rest van het museum en de akoestiek maakt de ruimte bijna verstild. Het is een plek waar je vanzelf langzamer gaat lopen. En misschien is dat precies wat je nodig hebt in een stad als Parijs.
Van Romeinse thermen naar middeleeuws Parijs
Boven en rondom de thermen staat een tweede historisch monument: het middeleeuwse Hôtel de Cluny. Het gebouw werd in de late vijftiende eeuw gebouwd voor de abten van Cluny en vormt tegenwoordig samen met de Romeinse thermen het Musée de Cluny, Musée national du Moyen Âge. Hier komen twee totaal verschillende periodes van Parijs letterlijk samen. Onder je voeten ligt Lutetia. Boven je staat een middeleeuws stadspaleis. En daar tussenin ligt bijna tweeduizend jaar geschiedenis.
Waarom dit een verborgen pareltje is
Het Musée de Cluny is geen verborgen museum. De collectie is beroemd en vooral de middeleeuwse kunst is een reden om naar binnen te gaan. Maar de Romeinse baden worden door bezoekers die alleen voor de beroemde kunst komen gemakkelijk over het hoofd gezien. Daarom zou ik hier juist even de tijd voor nemen. Je hoeft geen liefhebber van archeologie te zijn om onder de indruk te raken van de thermen. De schaal van de architectuur doet het meeste werk.
I LOVE PARIS TIP
Combineer het Musée de Cluny met een wandeling door het Quartier Latin.
Begin bij de thermen en loop daarna richting de Sorbonne, de Rue de la Huchette en de Seine. Wie nog verder wil, kan doorlopen naar de Jardin du Luxembourg.
Reken voor het museum zelf minstens anderhalf uur als je ook de middeleeuwse collectie wilt bekijken. Wil je vooral de Romeinse thermen zien, dan kun je het bezoek veel korter houden.
En kijk vooral omhoog wanneer je in het frigidarium staat. Juist daar ervaar je hoe groot en ambitieus het Romeinse Parijs ooit was.
Musée de Cluny – Musée national du Moyen Âge
28 Rue du Sommerard
75005 Paris
Metro: Cluny – La Sorbonne
Villa Léandre, het Engelse straatje van Montmartre
Het Parijs wat je niet verwacht. Villa Léandre ligt aan de westkant van Montmartre, vlak bij de Avenue Junot. Het is een klein doodlopend straatje met lage huizen, voortuintjes en gevels die eerder aan een Engelse of Noord Franse villawijk doen denken dan aan Parijs. Het is vooral een plek voor fotografen. De charme zit niet in een groot historisch monument, maar in het contrast. Een paar straten verderop heb je de drukte rond de Sacré Cœur en Place du Tertre; hier lijkt Montmartre ineens een rustig woonplaatsje.
Wat is er bijzonder?
De straat werd aangelegd in het begin van de twintigste eeuw, toen Montmartre nog volop werd ontwikkeld. De architectuur sluit aan bij de pittoreske stijl die in die periode populair was. Het aardige is dat je hier niet het bekende beeld van Montmartre krijgt. Geen schilders op straat, geen toeristische terrassen, geen grote monumenten. Alleen een straat die laat zien hoe verrassend gevarieerd de architectuur van de heuvel is. Ga je hierheen, respecteer dan bij het fotograferen de privacy van de bewoners, want het is natuurlijk gewoon een straat waar mensen wonen.
Maison de Nicolas Flamel: het oudste huis van Parijs?
Er zijn plekken in Parijs waar de geschiedenis bijna letterlijk aan de gevel hangt. Maison de Nicolas Flamel aan de Rue de Montmorency is zo'n adres. Het Parijs van de middeleeuwen en legendes. Op nummer 51 staat een huis dat uit 1407 dateert en daarmee tot de oudste nog bestaande huizen van Parijs behoort. De stad Parijs noemt het zelfs het oudste huis van de hoofdstad. Een bijzondere gedachte wanneer je bedenkt dat dit huis er al stond voordat de Renaissance goed en wel was begonnen. Maar het verhaal van Maison de Nicolas Flamel gaat verder dan de ouderdom van de gevel.
Wie was Nicolas Flamel?
De naam Nicolas Flamel klinkt tegenwoordig vooral bekend dankzij Harry Potter en de Steen der Wijzen. Daar wordt hij voorgesteld als een alchemist die erin slaagde de steen te maken die gewone metalen in goud kon veranderen en het eeuwige leven mogelijk zou maken. De historische Nicolas Flamel was een heel ander soort Parijzenaar. Hij leefde in de veertiende en vijftiende eeuw en werkte als schrijver en boekhandelaar. Door zijn handel en vastgoedbezit werd hij vermogend. Samen met zijn vrouw Pernelle besteedde hij een deel van zijn vermogen aan liefdadigheid en financierde hij onder meer gebouwen en voorzieningen voor minderbedeelden. De alchemist die wij nu kennen, ontstond vooral uit de verhalen en legendes die na zijn dood over hem werden verteld. En juist die tegenstelling maakt dit huis zo interessant.
De legende van de Steen der Wijzen
Volgens de latere verhalen hield Flamel zich bezig met alchemie en ontdekte hij het geheim van de Steen der Wijzen. Daarmee zou hij niet alleen metalen in goud kunnen veranderen, maar ook het geheim van het eeuwige leven hebben gevonden. Een mooi verhaal, maar er is geen historisch bewijs dat Flamel daadwerkelijk over zulke kennis beschikte. Toch bleef zijn naam eeuwenlang met alchemie verbonden. Later werd hij zelfs een personage in de Harry Potter boeken, waardoor een middeleeuwse Parijzenaar ineens onderdeel werd van de moderne populaire cultuur. Wanneer je voor Maison de Nicolas Flamel staat, kijk je dus eigenlijk naar twee verhalen tegelijk: dat van de historische Flamel en dat van de legende die eeuwen later om hem heen ontstond.
Een huis voor de armen
Ook de gevel vertelt een verhaal. Het huis werd niet alleen gebouwd als privéwoning. Flamel liet er kamers maken voor arme mensen en liet op de gevel een tekst aanbrengen die verwees naar zijn religieuze overtuiging en liefdadigheid. Dat detail maakt het huis voor mij interessanter dan het simpele etiket 'oudste huis van Parijs'. Achter deze gevel zat niet alleen een rijke Parijzenaar, maar ook een man die zijn vermogen zichtbaar wilde inzetten voor anderen. De oorspronkelijke middeleeuwse details zijn nog altijd aan de gevel te herkennen. Kijk vooral naar de versieringen en de inscripties wanneer je langsloopt. Juist omdat de straat tegenwoordig zo gewoon oogt, is het bijzonder om te bedenken hoe oud dit huis werkelijk is.
Een van de oudste huizen, midden in de Marais
Maison de Nicolas Flamel ligt in de Marais, maar niet in het deel waar de meeste bezoekers hun tijd doorbrengen. Dat maakt het een goede kleine omweg tijdens een wandeling door het 3e arrondissement. Vanaf de Rue de Bretagne of de Rue des Archives loop je er gemakkelijk naartoe. Combineer het bijvoorbeeld met een bezoek aan het Musée Carnavalet, de Marché des Enfants Rouges en de vele hôtels particuliers in deze buurt. Je hoeft hier geen uur voor uit te trekken. De gevel bekijken, de details fotograferen en het verhaal kennen is eigenlijk al genoeg.
I LOVE PARIS TIP
Ga niet alleen naar Rue de Montmorency om het 'oudste huis van Parijs' af te vinken. Kijk eerst naar de gevel en zoek naar de middeleeuwse details. Daarna wordt het verhaal van Nicolas Flamel veel interessanter. En ben je fan van de Harry Potter boeken, dan is dit natuurlijk een leuke extra laag. Maar laat de legende niet het historische verhaal overschaduwen. De echte Nicolas Flamel was al interessant genoeg.
Maison de Nicolas Flamel
51 Rue de Montmorency
75003 Paris
Het gebouw is van buiten te bekijken. Op de begane grond bevindt zich tegenwoordig een restaurant.
I love Paris tip
Het Parijs van de geschiedenis.
Loop niet zomaar door het museum heen. Kies vooraf één verhaal. De Franse Revolutie, Haussmann, Madame de Sévigné, het dagelijks leven van Parijzenaars of de verdwenen straten van de stad. Daardoor wordt de enorme collectie veel overzichtelijker. En neem na je bezoek de Marais in. Loop vanaf de Rue de Sévigné richting Place des Vosges en kijk onderweg opnieuw naar de gevels, binnenplaatsen en straten. Je hebt dan zojuist in Carnavalet gezien hoe Parijs door de eeuwen heen veranderde. Buiten zie je dezelfde stad, maar nu met een ander oog.
Musée Carnavalet – Histoire de Paris
23 Rue de Sévigné
75003 Paris
Metro: Saint-Paul, Pont-Marie of Chemin Vert
Entree: permanente collectie gratis
Openingstijden: dinsdag t/m zondag, 10.00 tot 18.00 uur
Musée Carnavalet: Parijs achter de gevel
Er zijn musea waar je naartoe gaat voor kunst. En er zijn musea waar je naartoe gaat om een stad beter te begrijpen. Het Musée Carnavalet hoort bij die laatste categorie. Midden in de Marais, aan de Rue de Sévigné, liggen twee historische stadspaleizen achter elkaar. Samen vormen ze het oudste museum van de stad Parijs. Het museum opende in 1880 en vertelt de geschiedenis van Parijs vanaf de prehistorie tot vandaag. Dat klinkt misschien als een museum waar je gemakkelijk een paar uur verdwaalt tussen vitrines. In werkelijkheid is Carnavalet juist een van de prettigste manieren om Parijs te ontdekken, omdat de stad hier niet alleen wordt verteld aan de hand van grote gebeurtenissen, maar ook via de mensen die er woonden, werkten en leefden.
Een hôtel particulier als museum
Het eerste wat je hier opvalt, is niet de collectie maar het gebouw. Het Hôtel Carnavalet werd tussen 1548 en 1560 gebouwd voor Jacques des Ligneris, president van het Parlement van Parijs. Later werd het stadspaleis voltooid door architect François Mansart. Van 1677 tot 1696 woonde Madame de Sévigné hier met haar familie. Daarmee is het gebouw zelf al onderdeel van de geschiedenis die het museum vertelt. In 1989 werd het naastgelegen Hôtel Le Peletier de Saint-Fargeau aan het museum toegevoegd. Vandaag bestaat Carnavalet dus uit twee historische hôtels particuliers, met meer dan vier eeuwen architectuurgeschiedenis in en rond de gebouwen. Je loopt hier dus niet simpelweg van zaal naar zaal. Je beweegt door voormalige stadspaleizen die zelf al een verhaal vertellen.
Van de Franse Revolutie tot het dagelijks leven
De collectie is enorm. Meer dan 618.000 objecten behoren inmiddels tot de verzameling, van archeologische vondsten en schilderijen tot meubels, affiches, foto's, historische voorwerpen en complete interieurs. Maar het zijn juist de kleinere dingen die Carnavalet zo interessant maken. Een horloge dat ooit van Émile Zola was. Persoonlijke herinneringen van de Franse koninklijke familie. Voorwerpen uit de Franse Revolutie. Oude winkelpuien. Maquettes van Parijs. Foto's van straten die inmiddels verdwenen zijn. Samen laten ze zien hoe Parijs veranderde. Niet alleen hoe de stad eruitzag, maar ook hoe Parijzenaars woonden, wat ze kochten, hoe ze werkten en hoe hun stad steeds opnieuw werd ingericht.
Parijs dat verdwenen is
Dat vind ik misschien wel het interessantste onderdeel van Carnavalet. De collectie bewaart namelijk ook een Parijs dat niet meer bestaat. Door schilderijen, foto's, tekeningen en maquettes zie je straten en wijken voordat Haussmann de stad ingrijpend veranderde. Je ontdekt oude gevels, verdwenen pleinen en delen van Parijs die plaats moesten maken voor de brede boulevards die we nu zo vanzelfsprekend vinden. Daardoor kijk je na een bezoek anders naar de stad. Wanneer je daarna over een boulevard loopt, zie je niet alleen de elegante gevels. Je kunt je ook afvragen wat hier vóór de grote verbouwing stond.
Madame de Sévigné
Een van de bekendste namen die met het gebouw verbonden is, is Madame de Sévigné. De Franse schrijfster woonde hier bijna twintig jaar, van 1677 tot 1696. Haar brieven aan haar dochter zijn een van de bekendste bronnen voor het dagelijks leven en de sociale wereld van het zeventiende-eeuwse Frankrijk. Dat maakt Carnavalet ook interessant voor wie van literatuur houdt. In 2026 staat Madame de Sévigné bovendien opnieuw centraal. Ter gelegenheid van haar vierhonderdste geboortedag organiseert het museum de tentoonstelling Madame de Sévigné, Parisian letters, te zien tot en met 23 augustus 2026.
Een van de mooiste gratis musea van Parijs
Misschien wel het beste nieuws: de permanente collectie van Musée Carnavalet is gratis toegankelijk en je hoeft daarvoor niet te reserveren. Het museum is geopend van dinsdag tot en met zondag van 10.00 tot 18.00 uur. Voor tijdelijke tentoonstellingen geldt wel een toegangsprijs en daarvoor wordt reserveren aangeraden. Check altijd de actuele openingstijden op de website. Dat maakt Carnavalet ook een uitstekend adres voor een spontaan bezoek tijdens een wandeling door de Marais. Je hoeft voor een bezoek aan dit museum geen drie uur uit te trekken. Wie weinig tijd heeft, kan een selectie van zalen bekijken en later terugkomen. Wie Parijs echt beter wil begrijpen, kan er gemakkelijk een halve dag doorbrengen.
I LOVE PARIS TIP
Combineer de Archives nationales met een wandeling door het noordelijke deel van de Marais. Begin bijvoorbeeld bij de Rue des Francs-Bourgeois, loop naar het Hôtel de Soubise en neem daarna de tijd voor de omliggende hôtels particuliers. Via de Rue des Archives kun je verder richting het Musée Carnavalet, de Place des Vosges of de Rue de Bretagne. En doe vooral iets wat in Parijs vaak het beste werkt: loop zonder haast door de binnenplaats voordat je naar binnen gaat. Het contrast tussen de levendige Marais en de rustige wereld achter deze poort is precies waarom deze plek zo aantrekkelijk is.
Archives nationales – Musée des Archives nationales
Hôtel de Soubise
60 Rue des Francs-Bourgeois
75003 Paris
Entree: gratis
Metro: Hôtel de Ville, Rambuteau of Arts et Métiers
Tuinen: gratis toegankelijk
Archives nationales: een verborgen stadspaleis in de Marais, waar de geschiedenis van Frankrijk achter een stille gevel ligt
Midden in de Marais, aan de Rue des Francs-Bourgeois, zit een plek waar je gemakkelijk voorbijloopt. Achter de poort van de Archives nationales ligt namelijk geen doorsnee archiefgebouw, maar het indrukwekkende Hôtel de Soubise. Een achttiende-eeuws stadspaleis met rijk gedecoreerde salons, een grote binnenplaats en tuinen waar het in vergelijking met de omliggende straten opvallend rustig is. En misschien is juist dat het mooie van deze plek. Je komt hier voor de geschiedenis van Frankrijk, maar voordat je ook maar één historisch document hebt gezien, sta je al midden in een verhaal van aristocratisch Parijs.
Van adellijk stadspaleis naar archief
Het Hôtel de Soubise werd de residentie van de familie Rohan-Soubise en kreeg in de achttiende eeuw zijn beroemde interieurs. De salons werden ingericht in de elegante rococostijl die in die periode populair was.Later kreeg het gebouw een compleet andere functie. In 1808 bepaalde Napoleon dat het Hôtel de Soubise zou worden gebruikt voor de bewaring van staatsarchieven. Daarmee begon een nieuw hoofdstuk in de geschiedenis van het gebouw. Het voormalige stadspaleis werd onderdeel van de Archives nationales en kreeg een bestemming die tot vandaag voortduurt. Het contrast is bijzonder: waar ooit aristocratische families hun gasten ontvingen, worden nu documenten bewaard die het verhaal van Frankrijk vertellen.
Kijk eerst naar de kamers
Wie hier alleen komt voor de archieven, mist misschien wel het mooiste onderdeel. De prinselijke salons van het Hôtel de Soubise behoren tot de hoogtepunten van het bezoek. Vooral de ovale salon valt op door de overvloed aan ornamenten, sierlijke lijnen en rococo details. Neem de tijd om naar de plafonds, deuren, lambriseringen en ornamenten te kijken. Juist de details vertellen hoe rijk en verfijnd de wereld van de Parijse adel in de achttiende eeuw kon zijn. Daarna wordt het des te interessanter om te bedenken dat dezelfde ruimtes nu een heel andere functie hebben.
Hier ligt het verleden van Frankrijk
De Archives nationales bewaren een enorme hoeveelheid historische documenten. Niet alleen staatsstukken, maar ook documenten die iets vertellen over het dagelijks leven, de Franse monarchie, de Revolutie en de ontwikkeling van het land. In het museum worden wisselende tentoonstellingen georganiseerd rond documenten uit deze collectie. De combinatie van originele bronnen en het historische interieur maakt het bezoek anders dan een traditioneel museum. Je kijkt hier niet alleen naar een schilderij dat een gebeurtenis verbeeldt. Je kunt ook een document zien dat onderdeel is geweest van die geschiedenis.Dat geeft sommige tentoonstellingen een bijzondere directheid.
De tuinen zijn minstens zo interessant
Achter het Hôtel de Soubise liggen de tuinen van de Archives nationales. Dit is een van die plekken die ik vooral zou onthouden voor een wandeling door de Marais. De tuinen zijn het hele jaar gratis toegankelijk en vormen een aangename onderbreking van de drukke Rue des Francs-Bourgeois. Je hoeft er geen apart bezoek van te maken. Loop gewoon even naar binnen wanneer je door de wijk wandelt. In de lente en zomer zijn de tuinen geopend van 8.00 tot 20.00 uur; in de herfst en winter sluiten ze eerder.
Een van de mooiste gratis ontdekkingen in de Marais
Het museum zelf is gratis toegankelijk. Voor tijdelijke tentoonstellingen en bijzondere activiteiten kunnen andere voorwaarden gelden, maar de permanente ruimtes en prinselijke appartementen zijn vrij toegankelijk. Dat maakt de Archives nationales een prettig adres voor een spontaan bezoek. Je kunt hier een kwartier binnenlopen om de architectuur te bekijken, maar ook langer blijven voor een tentoonstelling of rondleiding. Voor wie meer over het Hôtel de Soubise wil weten, organiseren de Archives nationales regelmatig rondleidingen. Die zijn betaald en reserveren is verplicht.
Maison de Victor Hugo: wonen waar Les Misérables ontstond
Stap het huis van Victor Hugo binnen. Het bijzondere is dat je hier letterlijk het appartement binnenstapt waar Victor Hugo van 1832 tot 1848 woonde. Het museum bevindt zich aan de Place des Vosges, in het Hôtel de Rohan-Guéménée. Hugo woonde hier op de tweede verdieping. De stad Parijs vermeldt dat hij hier een groot deel van zijn belangrijkste werk schreef, waaronder een aanzienlijk deel van Les Misérables.
Dit is geen klassiek schrijversmuseum
Je krijgt hier niet alleen manuscripten en portretten te zien. Het appartement vertelt het verhaal van Hugo's leven in drie periodes: voor zijn ballingschap, tijdens zijn ballingschap en na zijn ballingschap. Je loopt door kamers die verbonden zijn met iemand die niet alleen schrijver was, maar ook dichter, politicus, kunstenaar en een belangrijke publieke figuur in het negentiende-eeuwse Frankrijk.
Place des Vosges
Het museum zit niet ergens in een willekeurig pand, maar aan een van de mooiste en meest herkenbare pleinen van Parijs. Daardoor kun je het bezoek heel gemakkelijk combineren met een wandeling door de Marais.De woning is bovendien na een grote renovatie opnieuw ingericht. De bezoekerservaring werd uitgebreid en er kwam onder meer een tuin en café bij.
I LOVE PARIS TIP
Ga bij voorkeur in de ochtend. Het museum opent om 10.00 uur en je kunt het bezoek daarna mooi combineren met de Place des Vosges en de rest van de Marais. Omdat de toegang tot de permanente collectie gratis is, is dit ook een van die adressen waar je gemakkelijk even binnenloopt zonder er een heel dagprogramma omheen te bouwen.
Maison de Victor Hugo
6 Place des Vosges
75004 Paris
Open: dinsdag t/m zondag, 10.00–18.00 uur
Gesloten: maandag
Entree permanente collectie: gratis
Metro: Saint-Paul, Bastille of Chemin Vert
Parc des Buttes-Chaumont, uitzicht zonder massa
De meeste bezoekers klimmen naar Sacré-Cœur voor uitzicht over Parijs. En dat is ook zeker de moeite waard. Dat wil je ook niet missen. Maar wie iets verder reist, naar het 19e arrondissement, ontdekt een ander panorama. Parc des Buttes-Chaumont is dramatisch, rotsachtig, bijna wild voor Parijse begrippen. Je loopt een hangbrug over. Je klimt langzaam omhoog en ziet Montmartre in de verte liggen. Maar hier geen massa. Geen rijen. Alleen joggers, jonge gezinnen en mensen met boeken onder hun arm. Het uitzicht voelt als een geheim. Alsof je iets hebt gevonden dat niet in elke reisgids staat. Blijf zitten. Kijk hoe de stad zich ontvouwt zonder dat je er middenin staat. Parijs toont zich vaak het mooist wanneer je haar van een afstand bekijkt.
Rue Crémieux, picture (insta)perfect pastel tussen de Parijse gevels
Parijs is overwegend crème en zachtgrijs. En dan is daar Rue Crémieux in het 12e arrondissement. Een korte, kleurrijke straat in het 12e arrondissement waar gevels pastelkleuren dragen. Mintgroen. Poederroze. Lila. Verwacht niet teveel, gewoon leuk om even doorheen te wandelen. Zin in iets lekkers, sluit dan even aan in de rij bij Epicerie Yucos. Op de hoek aan het begin van de straat (Rue de Bercy)
Planten langs voordeuren. Katten op vensterbanken. Als de zon schijnt en het niet zo’n bewolkte dag is als toen ik hier was, voelt het bijna mediterraans, alsof een stukje Zuid-Europa zich tussen Parijse gevels heeft verstopt. Combineer deze plek met een wandeling richting Gare de Lyon of een bezoek aan het Coulée Verte park voor een minder bekende route door Parijs.
Kom vroeg in de ochtend om de straat rustig te ervaren. En onthoud: dit is een woonstraat. Bewonder zachtjes.
Dagplanning (1 dag in Parijs)
Onze planning voor onze dag Parijs (ja je leest het goed, Parijs in 1 dag met de Eurostar)
Gare du Nord (met ietwat vertraging 11.08 uur)
Metro, lijn 5 (Bastille richting Place d’Italie) en liepen we naar Canal Saint Martin
Coulée verte René-Dumont (verhoogd park op voormalige spoorlijn)
Lunchen bij le Train Blue (Gare de Lyon), de croque roll Jambon (Prince) beurre is een aanrader! En altijd lekker met een bubbeltje erbij.
Rue Crémieux (zie foto)
Jardin du Plantes
Le grand mosquée
tussenstop voor een drankje bij Le jardin verre
Rue Mouffetard
Panthéon
Jardin du Luxembourg
Place Saint-Sulspice
Cour du commerce St-André
Gare du Nord (vertrek 18.21 uur)
Waarom verborgen plekken je reis verdiepen
Iconen maken indruk. Maar verborgen plekken maken herinneringen. Nu is het niet zo dat deze plekken mega verborgen liggen. Vaak zijn we eerst altijd op zoek naar de bekende highlights. De plekken buiten de iconen geven je het gevoel dat je niet alleen hebt gekeken, maar hebt ontdekt. Dat je niet alleen bent gevolgd, maar zelf hebt gevonden en ervaren. Niet alles zal voor jou een perfecte match zijn. Dat ondervind ik zelf ook.
Wil je Parijs in lagen ervaren? Combineer deze hidden gems dan met de klassiekers uit mijn Ultieme Gids voor Parijs
Samen vormen ze de perfecte balans tussen iconisch en intiem.
Editor’s Choice, zo ontdek je verborgen Parijs het mooist
Met een locale gids is het heel leuk om Parijs te ontdekken. Soms ben je ergens heel erg dichtbij in de buurt, maar ga je er zo aan voorbij. Een gids vertelt wat details en laat je ook de minder bekende plekken zien, die zeker meer dan de moeite waard zijn. Zelf heb ik goede ervaringen met Robert van Walking & Talkingtours en met Emma van Emma’s Parijs (fietstour). Klik op de link en reserveer bij beiden met korting als je via I Love Paris reserveert. Hoe leuk is dat?
→ Bekijk hier zorgvuldig geselecteerde boutique hotels buiten de drukste zones.
Zo blijft Parijs niet alleen een bestemming, maar een ervaring.
Wil je deze verborgen plekken comfortabel combineren met de highlights?
– Reserveer skip-the-line tickets voor het Louvre zodat je tijd overhoudt voor deze geheime adressen
– Kies een boutique hotel in Le Marais of Saint-Germain als stijlvolle uitvalsbasis
Mensen vragen ook over verborgen Parijs
Wat zijn echte hidden gems in Parijs?
Echte hidden gems in Parijs zijn plekken waar je niet in de rij staat en waar de stad haar dagelijkse ritme laat zien. Denk aan de binnentuin van Musée de la Vie Romantique, het uitzicht vanaf Parc des Buttes-Chaumont of een vroege ochtend in Galerie Vivienne. Het zijn geen geheimen die op TikTok trending zijn, het zijn plekken die je ontdekt wanneer je vertraagt.
Waar vind je rustige plekken in Parijs?
Rustige plekken in Parijs vind je meestal net buiten de klassieke route rond de Eiffeltoren en het Louvre. Zoek het hogerop in het 19e arrondissement, langs Canal Saint-Martin of in kleine musea en binnentuinen in Pigalle en Saint-Germain. De sleutel is timing: ga vroeg in de ochtend of rond lunchtijd wanneer groepen nog onderweg zijn.
Wat zijn alternatieve dingen om te doen in Parijs?
Alternatief Parijs draait niet om meer zien, maar anders kijken. Maak een wandeling over de Coulée Verte, bezoek een lokale markt in plaats van een ketencafé of kies voor een avond langs Canal Saint-Martin in plaats van een drukke Seinecruise.
In mijn Ultieme Gids voor Parijs combineer ik klassieke highlights met minder bekende ervaringen, zodat je reis in balans blijft.
→ Ultieme Gids voor Parijs
Welke arrondissementen zijn minder toeristisch?
Het 10e, 11e, 12e en 19e arrondissement worden vaak als minder toeristisch ervaren. Hier woon je tussen locals, vind je onafhankelijke cafés en ontdek je parken en straatjes zonder selfiesticks.
Zoek je een hotel buiten de drukte maar nog steeds centraal?
Bekijk dan → mijn selectie van boutique hotels in rustige wijken.
Wat is een onbekend uitzichtpunt in Parijs?
Parc des Buttes-Chaumont biedt een panoramisch uitzicht over Parijs zonder de drukte van Montmartre. Ook het Parc de Belleville is een minder bekend alternatief voor wie een rustig uitzicht zoekt. Beide parken liggen in het oosten van de stad en voelen authentiek en lokaal.
Is Parijs nog leuk buiten de highlights?
Juist dan. Zodra je de grote monumenten hebt gezien, begint de echte stad. De charme van Parijs zit in hoekjes, lichtval, terrassen, gesprekken op straat. Verborgen passages, stille musea, woonstraten met bloemen voor de deur. De highlights maken indruk. De verborgen plekken maken herinneringen.
Wat zijn romantische verborgen plekken in Parijs?
Voor een intieme sfeer kies je voor de binnentuin van Musée de la Vie Romantique, een avondwandeling langs Canal Saint-Martin of een bankje in Parc des Buttes-Chaumont bij zonsondergang.
Wil je dat gevoel doortrekken naar je verblijf? Kies dan een kleinschalig boutique hotel in Saint-Germain of Le Marais.
→ Overnachten in Parijs.


Een wandeltour door het Quartier Latin met soesjes, Madeleines, quiche en verhalen die je zelf nooit had gevonden. Dit is Parijs proeven op z'n best.